Program TV
Pomarańczowa Alternatywa
Pomarańczowa Alternatywa to antykomunistyczny ruch happeningowy z lat 80. XX wieku, który zaczął się we Wrocławiu, a swoim symbolem uczynił krasnoludka.
- 1 tekst
- aktualizacja: 15 listopada 2026
Najnowsze: Pomarańczowa Alternatywa
Krzysztof Skiba wrócił do pomarańczowych czapek i krasnoludków. Walkę z komuną prowadzono z jedną bronią
Krzysztof Skiba w „Daję słowo. Maciej Orłoś” wspomina Pomarańczową Alternatywę. Program dziś o 17:35 w TVP1. Co jeszcze usłyszymy?
Czytaj →O programie
Czym była Pomarańczowa Alternatywa?
Pomarańczowa Alternatywa to antykomunistyczny ruch happeningowy z korzeniami we Wrocławiu, który w latach 80. XX wieku działał też w Warszawie, Łodzi i Lublinie. Zamiast ostrych haseł używał absurdu i żartu: władzę wyśmiewano podczas ulicznych akcji. Nazwa nawiązuje do holenderskich provosów, a kolor pomarańczowy stał się znakiem rozpoznawczym uczestników.
Kto założył Pomarańczową Alternatywę?
Ruch zainicjowały na początku lat 80. osoby związane z wrocławską opozycją, często wywodzące się ze środowiska hippisowskiego. Liderem był pochodzący z Torunia Waldemar „Major” Fydrych. Nazwę nosiło pierwotnie pismo wydawane podczas strajku okupacyjnego na Uniwersytecie Wrocławskim od września do grudnia 1981 roku.
Krasnoludki – symbol ruchu
Pierwszą znaną akcją było malowanie krasnoludków na murach. Według Fydrycha po raz pierwszy zrobił to w nocy z 30 na 31 sierpnia 1982 roku na Biskupinie i Sępolnie we Wrocławiu. Krasnoludki malowano na plamach farby, którymi milicjanci zamalowywali antykomunistyczne napisy. Postać stała się symbolem ruchu.
Najsłynniejsze happeningi
Pierwszy happening ruch zorganizował w 1986 roku, a największy rozgłos przyniosły lata 1987–1988. Wśród akcji były rozdawanie papieru toaletowego podczas Festiwalu Teatru Otwartego we Wrocławiu w 1987 roku i „Rewolucja Krasnoludków” z 1 czerwca 1988 roku, w której wzięło udział kilkanaście tysięcy osób w pomarańczowych czapeczkach. W grudniu 1988 roku wrocławska grupa dostała nagrodę od reżysera Andrzeja Wajdy.
Skąd o ruchu usłyszał świat?
Przełomem była publikacja w amerykańskim tygodniku „The Village Voice” jesienią 1987 roku, poświęcona akcji z papierem toaletowym, który w czasie kryzysu był towarem deficytowym. Od tej chwili ruchem zainteresowały się nie tylko polskie, ale i zagraniczne media. Akcje spotykały się z sympatią podziemnej „Solidarności”, a podobne grupy powstały później m.in. w Czechosłowacji i na Węgrzech. Happeningi odnosiły się do oficjalnych wydarzeń, haseł politycznych, rocznic i świąt państwowych, także zmyślonych.
Pomarańczowa Alternatywa w Łodzi
Łódzką grupę w latach 1987–1990 prowadził Krzysztof Skiba razem z Jackiem Jędrzejakiem. Do jej akcji należały „Galopująca inflacja”, „Bicie piany” i „Klepanie biedy”. Część twórców łódzkiego środowiska założyła w 1988 roku zespół Big Cyc.
Pomarańczowa Alternatywa – najnowsze wiadomości
W niedzielę 15 listopada 2026 roku Krzysztof Skiba wspomina ruch w programie „Daję słowo. Maciej Orłoś” w TVP1.